Angstige of drukke hond? Waarom verschilt ons geduld?

Het is bijna nooit een probleem om mensen met angstige honden zo ver te krijgen om langzamer de wereld te gaan ontdekken, of zelfs pas op de plaats te maken. Angst bij een hond zorgt ervoor dat wij medelijden krijgen en ons aanpassen. Ook krijg je bij een angstige hond gewoon niks voor elkaar door ‘er doorheen’ te willen werken, dat lijken we allemaal redelijk te begrijpen inmiddels.

Maar wat gebeurt er nu eigenlijk bij een angstige hond?
De hond ervaart een prikkel als negatief, als bedreigend. De prikkel is te dichtbij of te sterk, waardoor de emotie stijgt. De stijgende emotie bereikt een kantelpunt waarbij de stress in het lichaam overneemt. Stress bereidt het lichaam voor op een coping mechanisme: vechten, vluchten, verstarren of gek doen. De meeste angstige honden kiezen eerst voor verstarren, dan vluchten. In sommige gevallen (denk aan een hondenvanger) is gek doen ook een optie, en zeker in een laatste geval ook vechten. Angstbijten wordt dat wel genoemd.

Wat als een hond heel druk wordt in dezelfde soort situaties?
De hond ervaart prikkels als opwekkend, heftig. De prikkel is te dichtbij of te sterk, waardoor de emotie stijgt. De stijgende emotie bereikt een kantelpunt waarbij de stress in het lichaam overneemt… Je ziet het al, ongeveer hetzelfde verhaal als net! Het grote verschil zit hem in de strategie die de hond toepast als de emotie en de stress stijgt. Dat kán te maken hebben met karakter, maar ook met eerdere ervaringen. Maar waarschijnlijk met een combinatie van die twee.
Drukke pups vinden wij leuk. Drukke pups lijken blij. Drukke pups vinden we niet emotioneel instabiel, totdat ze een andere strategie (vechten of angstig zijn) gaan inzetten. De meeste drukke pups die ik zie, zijn hyper: niet blij.

Hier zit dan ook een verschil in hoe wij het ervaren: een drukke hond is blij. Ja, dat is soms ook zo. Maar we hebben op het moment te maken met een epidemie aan ‘blije’ honden die bij álles druk worden, andere honden frontaal met een noodvaart benaderen, honden die bij het zien van elk opwekkend ding in de lijn stuiteren. En een puberende hyperhond kan makkelijk zijn frustratie gaan uiten in uitvallen bij niet optimale begeleiding.

Nog een reden die ik ervaar in de lessen, is dat mensen met een hyperactieve hond of uitvallende hond zich genoodzaakt voelen voor hun omgeving om de hond te corrigeren voor dit gedrag. Dit is geen gewenst gedrag in de ogen van de meeste mensen en het wekt ook geen medelijden op. Dus denken we dat we het moeten stoppen, voelen we sociale druk. We gaan dan voorbij aan het feit dat ook deze hond (net als de angstige) buiten zijn vaardigheden is. Buiten zijn kunnen. Anders had hij zich wel ‘netter’ gedragen. Energie verspillen is namelijk een heel slecht idee in de dierenwereld.

Lees verder onder de afbeelding…

Eddie krijgt de tijd om de nieuwe robotmaaier van de buren te observeren.

Drukke, uitvallende, hyperactieve honden hebben net als angstige honden een begripvolle aanpak nodig. Meer afstand van datgene wat opwekkend is, en begeleiding om daar beter mee om te leren gaan. Geen correcties, geen ombuigen van gedrag, geen vervangend gedrag. Gewoon alleen leren dat die prikkel heeeeel vaak neutraal of zelfs positief is. En aangezien emotie heel diep in het brein zit, kan je dit niet forceren of aanleren als een commando. Alleen faciliteren dat de hond binnen zijn comfortzone opereert en af en toe de grenzen daarvan mag raken. Met oog voor zijn subtielste signalen zodat je leert op tijd zijn met het herkennen van de comfortzone en de grenzen daarvan. In gesprek met je hond.

Dus ongeacht welke strategie (angstig, wild, hyper, uitvallen) je hond gebruikt, je hond heeft jouw steun nodig, je geduld, je antwoord op zijn communicatie. Je liefde en begrip. En als het dan toch een keer mis gaat (want niet alles is maakbaar in het leven), dan haal je eens diep adem en besef je dat het toch wel heel vervelend voor hem is dat je hond die situatie nog niet goed aankan. En dat je er alles aan zal doen om er gewoon voor hem te zijn, zodat hij zich er steeds beter over gaat voelen. Simpelweg omdat hij het moeilijk heeft en je hem wil steunen.

Honden zijn emotioneel complexe wezens. Zij verdienen het om te worden behandeld als meer dan een trainbaar object!

Hoe kan je een hond leren rustig te blijven?

Op een traditionele hondenschool leer je voornamelijk allerlei commando’s om je hond te kunnen vertellen wat hij op een bepaald moment moet doen. Vaak zetten we die commando’s in op momenten dat de hond ongewenst gedrag laat zien. Een van de meest gehoorde klachten van mensen is dat hun hond zo ontzettend druk, enthousiast, vul maar in, kan zijn. Van oudsher leren we zo’n hond ‘laag’ als hij teveel springt, ‘volg’ als hij veel trekt, etc. We doen hier onwijs ons best voor, trainen ons suf op deze commando’s. Maar we blijven een hond hebben die niet rustig is en waarmee we steeds een eenrichtingcommunicatie hebben (commando), die de situatie nog steeds niet goed aan kan, die frustratie oplevert voor alle partijen.

Hoe zou het zijn om al dat actieve oefenen, herhalen van commando’s, uuuren trainen, nou eens om te zetten in iets wat jou ontspant, wat de hond ontspant, en wat op termijn (ja, iets langere termijn dan een commando leren) zoveel rust oplevert?

Want als je je tijd steekt in het ‘oefenen’ van rustig blijven, dan plant je een zaadje voor de toekomst. Elke keer als je hond rustig kan blijven (en dan bedoel ik echt rustig vanuit zichzelf) in een situatie, wordt het een sterkere gewoonte. Rustig zijn kun je niet belonen, dat is een staat van zijn. Maar je kunt de situatie wel zo vaak voor laten komen, dat het een volledig automatische gewoonte wordt (binnen de capaciteiten van jouw hond).

Voorbeeld: als je hond bij het zien van een andere hond zo goed als altijd (wild) mag spelen, dan zal hij waarschijnlijk steeds drukker worden bij het zien van een hond. Hond betekent namelijk altijd SPELEN! Als je hem dan een keer probeert mee te krijgen voorbij die ene hond die daar absoluut niet op zit te wachten, kan het zijn dat dat een bijna onmogelijke opgave lijkt, met oplopende spanningen bij alle partijen, en pijnlijke handen/armen/schouders. 
Hij oefent dus dat druk doen normaal is!

Hoe ga je dat precies bereiken? Sowieso niet door dwang en traditionele training. En dus niet door hem steeds het drukke gedrag te laten ‘oefenen’.  Er zijn zoveel elementen te benoemen die helpen in dit proces! Dit is helemaal afhankelijk van de hond, de begeleider en de hele situatie. Begin in ieder geval met een goed zittend Y-tuigje (ik verkoop ze ook 😉 ), een lijn van 3 tot 5 meter (zonder automatische oprol), afstand te houden van datgene wat je hond druk maakt en bewust bij je hond te zijn tijdens de wandeling. Je kan begeleide wandelingen gaan doen (sommige mensen noemen het sociale wandelingen) die ik binnenkort start, of je kan je 1 op 1 laten begeleiden door een gedragsdeskundige (neem contact op voor een afspraak met me!).

Stap niet in de valkuil van snelle oplossingen, achterhaalde theorieën over dominantie, dwang op welke manier dan ook. Dat wil niet zeggen dat we nooit een grens stellen. Maar dat doen we op een liefdevolle wijze, voornamelijk vanuit veiligheid en door het gebrek aan sociale vaardigheden van de hond. Door deze begrenzing kan hij juist zijn gewoonte om rustig te blijven ‘oefenen’, en dat is waar het ons allemaal om te doen is!

Huiskamerlezing: “Stress herkennen bij je hond, van frustratie naar begrip”

Weet je soms even niet meer wat je met je stuiterende hond moet?
Of begrijp je niet waarom je hond ineens uitvalt naar een andere hond terwijl hij normaal geen problemen heeft met die ene hond?
Lijkt het soms alsof je hond uit het niets ergens van flipt? Terwijl er eigenlijk geen reden voor lijkt te zijn?

In deze korte avondlezing ga ik in op de basis van stressopbouw. Wat zijn de meest voorkomende oorzaken, wat kun je doen?

Er komen nogal wat emoties bij kijken als je een hond hebt die overdreven (en vaak ongewenst) gedrag laat zien. Door kennis over wat de hond drijft tot deze gedragingen komt er meer begrip voor hem, en daardoor meer geduld vanuit de mens.

Schrijf je in door een mail te sturen naar barbara@b-dog.nl

LET OP! Deze lezing is zónder honden en in een huis met 3 katten 🙂

B-Dog, voor baas en hond

Een jong, gedreven bedrijf. De visie zit hem in de naam, uitgesproken als ‘be dog’. Een hond is ons huisdier, maar nog meer een individu met zijn eigen gedragingen en behoeftes. Met onze producten en diensten hopen we bij te dragen aan het welzijn van honden.

Kijk op onze facebookpagina voor de actuele producten en diensten!

We werken op dit moment hard aan onze website en ons portfolio. Heeft u vragen, verzoeken, opmerkingen? Neem gerust contact met ons op per e-mail via info@b-dog.nl.